13 - حديث كردند ما را . . . از على بن فضال كه گفت به حضرت رضا عليه السّلام عرضكردم : چرا خداوند مردم را بر انواع مختلف و صورتهاى گوناگون آفريده و ايشان را بيك نوع و يك صورت نيافريد . فرمود : براى آنكه در وهم و خيالهاى مردم خطور نكند كه خدا عاجز است ، و هيچ شكل و صورتى در قوه وهميه و خياليه هيچ ملحد و منكر خدائى و يا غير ملحدى ) خطور نمينمايد مگر آنكه خداوند همانند آن صورت و شكل يك نفرى را آفريده است و ( آنها را بصورتهاى مختلف آفريد تا ) كسى نگويد كه آيا خدا قادر بود بصورتهاى ديگرى هم بيافريند . پس مردم را بصورتهاى مختلف خلق فرمود كه به مجرد ديدن انواع و شكلهاى ايشان ( از كوتاه و بلند و زشت و زيبا و سالم الاعضاء و غير سليم الاعضاء و سياه و سفيد و سرخ و زرد و غيره ) دانسته شود كه خداى تعالى به همه چيز ( و همه نوع و شكل آفريدن قادر است « 1 » .

--> « 1 » بعضى گويند كه اين فكر و خيال هم پيش مىآيد كه آيا خداوند قادر بودن همه مردم را يك شكل خلق كند ، بايد در جواب گفت : اين چنين قدرت مسلم است كه داشته و دارد ، زيرا از باب مثل يكنفر نجارى كه ميتواند انواع و اقسام درب و پنجره بسازد و خياطى كه ميتواند همه نوع لباس بدوزد على التحقيق آن نجار ميتواند يكنوع درب بسازد و آن خياط قادر است همه پارچه‌ها را يكنوع و يك قسم لباس بدوزد و در صورتى كه نجارى همه دربها را يك اندازه و يك شكل بسازد آن وقت آدمى متفكر مىشود كه آيا ميتواند دربها را به اندازه و شكلهاى مختلف بسازد . بنا بر اين قدرت نمائى در مختلف خلق نمودن است ، و نه فقط تنها صورت ظاهرى مردم مختلف است از قبيل شكل صورت و مو و خطوط انگشتان و غيره بلكه اعضاى درونى آنها هم مختلف است تا جايى كه يك گلبول و يا سلول كسى شبيه بگلبول و سلول ديگرى نيست حتى فرزند هم كه از قانون توارث بهره مند است گروه خونش مستقيما با پدر و مادر تنها شبيه نيست بلكه از گروه خون هر دو نفر ايشان دارد مثلا اگر گروه خون پدر ( ب ) باشد و گروه خون مادر ( آ ) باشد گروه خون فرزند ( ب آ ) مىباشد با مختصر تغييرى در شكل ، و همين تغيير شكل است كه در نسلهاى بعدى تغيير كلى پيدا مىشود خاصه از نسل هفتم ببعد ، و ميتوان گفت يكى از علتهاى آنكه خداوند در صورتها و شكلها و رنگهاى مردم اختلاف قرار داد آنست كه اگر صورتهاى مردم شبيه به يكديگر ميبود مانند حيوانات ، فسادهاى بيشمارى داشت ، مثلا ، اگر كسى جنايتى را مرتكب ميشد بواسطه شباهت شكل و صورت ديگرى را بعوض او قصاص ميكردند و بمجازات ميرساندند و همچنين در معاملات و تجارت وارث و قرض و قراردادها و غيره اختلاف شديد واقع ميشد كه حل و فسخ آن بسى مشكل و دشوار بلكه تقريبا محال بود . بنا بر اين حكمت خداى عز و جل در اختلاف صور مردم قرار گرفت و تقريبا عين لطف و عدل الهى است و خالق بشر چنان در صورت ظاهرى بشر اختلاف قرار داده كه امروزه بعد از هزاران زحمت و مرارت و صرف و خرج مليونها تومان و دينار و دلار و ليره و پونت كشف نموده‌اند كه خطوط نقشهاى سر انگشت مردم چنان كه اشاره شد يكسان نيست و اين در اثر انگشت نگارى نيكو معلوم گرديده كه در دنيا مورد استفاده و كشف جرائم شده ، و همچنين معلوم شده كه موى سر مردم مختلف است از لحاظ خلقت و ساختمان بطورى كه هيچ شباهتى بهم ندارند ، * ( فَتَبارَكَ اللَّه أَحْسَنُ الْخالِقِينَ ) * .